غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )

337

مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )

منصوب شد و تا سال 1274 ه . ق در آن سمت باقى ماند . از جمله كارهاى او در اين شهر تعمير كاخ عالىقاپو است ، كه در آن شكستگى ايجاد شده بود . « 1 » در سال 1275 ه . ق حشمت الدوله ، كه عنوان سردارى هم به دست آورده بود براى بار دوم به حكومت خراسان رسيد و وزارت او همچنان در اختيار قوام الدوله قرار داشت . در همين سال او به سمت سرخس حركت كرد و دستور داد قلعه جديدى ساخته شود و حدود سه چهار هزار نفر از ايلات را به همراه چهار فوج نظامى در آن مستقر نمود . « 2 » در اين زمان بار ديگر يورش‌هاى تراكمه ، كه مرو را مركز فرماندهى خود قرار داده بودند ، به مرزهاى شرقى و شمال خراسان تشديد شد و حشمت الدوله براى تنبيه اين قوم راهى آن منطقه شد . اين لشكركشى در تاريخ ايران عصر قاجار شهرت خاصى به دست آورده است ؛ چرا كه از يك طرف يكى از مجهزترين لشكرهايى بود كه در عهد قاجارى روانه تنبيه اقوام اين مناطق شد و از سويى شكستى نصيب آن شد كه سنگين و وحشتناك توصيف شده است . نويسندگان و مورخان وابسته به دربار اغلب اين شكست را ثبت نكرده‌اند و يا اينكه به صورت گذرا از آن گذشته‌اند . اما خوشبختانه سيد محمد لشكرنويس كه در اين لشكركشى حضور داشته است شرح مفصلى از اين جنگ ارائه كرده است . او در توصيف لشكرى كه راهى مرو شد مىنويسد : « الى الآن قشونى در اين دولت ( قاجارى ) به اين تمامى و آراستگى و استعداد به طرف تركستان حركت نكرده بود . . . و همين آراستگى و شوكت زياد و استعداد تمام باعث غرور و غفلت رؤساى قشون شد » . « 3 » حشمت الدوله قبل از اينكه اردوى اصلى حركت كند ، عده‌اى را به‌عنوان پيش قراول به سمت مرو فرستاد و خود به همراه لشكر در ذىقعده 1276 ه . ق از مشهد حركت

--> ( 1 ) - همان 2 / 1253 ( 2 ) - همان 2 / 1343 ( 3 ) - سيد محمد لشكرنويس : سه سفرنامه ( سفرنامه مرو ) / 76